روش های پرورش و رشد خلاقیت کودک
p3

کودک برای روبرو شدن با چالش هایی که در زندگی پیش رو دارد و باید برای رسیدن به اهداف خود بهترین و درست ترین مسیر را بگزیند، نیاز به خلاقیت دارد؛ پرورش خلاقیت کودک توسط والدین، معلمان و مربیان نقش بسزایی در یافتن و کسب مهارت در روبرویی با تمامی مراحلی که کودک یک به یک با آن ها مواجه می شود، دارد. چراکه خلاقیت مهمترین و ارزشمند ترین عامل پرورش ویژگی های فردی انسان است. انسان های خلاق، که از کودکی به پرورش ابعاد مختلف ذهن خود پرداخته اند، توانایی بیشتری در حل مساله دارند و اعتماد به نفس لازم و کافی را از همان کودکی به دست می آورند. داشتن اعتماد به نفس، خصوصا در کودکان می تواند زمینه را برای بهره گیری بهتر از توانایی های فردی و منحصر به فرد آن ها فراهم نماید، تا در آینده تصمیماتی مهم و درست اتخاذ کنند و اساسی گام بردارند و آینده روشنی را برای خود و برای دیگران رقم بزنند.
همانطور که همیشه و در همه جوامع دیده می شود، پدر و مادر تمامی تلاش خود را برای رشد هرچه بهتر کودک خود میکنند. علاوه بر آموزش هایی که کودک از همان ابتدا در محیط های آموزشی و پرورشی دریافت میکند، بازی و سرگرمی نیز برای پرورش ذهن خلاق او بسیار مهم و بنیادی است. بازی ها و سرگرمی های گوناگون باید به طوری عمل کنند که:

به تخیلات کودک بال و پر بدهد

بخش اعظمی از تفکرات کودک به قوه تخیل او اختصاص دارد. ذهن کودک توانایی پرداختن به عجیب ترین و جالب ترین موضوعات واقعی و غیرواقعی را داراست. ذهن او به محض اینکه به موضوعی که برایش تازگی دارد و توجهش را جلب می کند و در ادامه به آن علاقمند می شود، شروع به پردازش کرده و تصورات خود را به کار میگیرد. تنها کافیست به طور مثال از او بخواهیم تا در مورد موضوعی هرآنچه به ذهنش می رسد، در قالب یک نقاشی به تصویر بکشد. آن وقت است که مشاهده می کنیم کودک چقدر خلاقیت دارد و تا چه حد به پرورش تخیلات او پرداخته شده است. از این رو هرچه سرگرمی هایی که اون با آن ها سر و کار دارد، تخیلاتش را بیشتر بپروراند، در خلق آثار خلاقانه و افکار نوآورانه به او کمک می کند.

او را در زمان های مناسب تشویق کند

هنگامی که کودک در حین بازی و سرگرمی با استفاده از هوش، خلاقیت و نوآوری خویش به موفقیت دست پیدا می کند، یا وقتی که مرحله ای را طی کرده و به مرحله بعد می رود و به طور کلی حتی در هر مرحله ای از زندگی روزمره کار خوبی انجام می دهد، یا حرف درست و قابل تحسینی به زبان می آورد، باید او را با راه های مختلف تشویق کنیم تا درک کند که مفید بوده و حس ارزشمند بودن را تجربه کند و باز هم دست به اعمال خوب و ارزشمند بزند.

حس کنجکاوی او را تحریک کند

نشانه های جذاب و تا حدی نامشخص، به عنوان مثال شخصیتی در داستان یا بازی که با طی کردن چند مرحله مشخص می شود که چه سرانجامی در انتظار اوست و سبب شود که کودک داستان را تا انتها دنبال کند.
از او بخواهد تا چیزی را خلق کند
اصولا کودکان با خلق کردن و آزمون و خطا و در حین پدید آوردن چیزی جدید از قوه تخیل و هوش خود استفاده می کنند. به همین منظور اگر سرگرمی ای برای او فراهم کنیم تا از او بخواهد آثاری نو به وجود بیاورد و امکانات و لوازم مورد نیاز را در اختیارش قرار دهیم، یقیناً خلاقیتش به چالش کشیده می شود و دست به کارهای نوآورانه می زند. این عمل باعث تقویت و رشد بینش کودک در مسائل زندگی نیز می شود و راه های حل مساله را به خوبی با اتکا به خود می آموزد.

در ذهن او سوالات جذاب، با پاسخ هایی متفاوت ایجاد کند تا کودک در جهت رسیدن به پاسخ تلاش کند

در راستای خلق اثر سوالاتی ذهن کودک را مشغول به خود کرده و او برای رسیدن به هدفی که در نظر دارد تلاش می کند و جذابیت این سوالات و هدفی که در ذهنش ایجاد شده باعث می شود او بارها و بارها سعی و خطا کند تا به نتیحه دلخواه خود برسد، که این مساله پشتکار او را نیز رشد می دهد.

p1

به او اجازه اکتشاف و خلق ایده بدهد

گاهی اوقات در حین ساختن و خلق کردن ایده هایی به ذهن او خطور میکند که با بکار بستن آن ها اثری نو و متمایز به وجود می آورد و با چیزهای جدیدی مواجه می شود که تابحال ندیده و آن ها را تجربه نکرده است. گاهی تجربه کردن برای کودک از هر نوع آموزشی مفیدتر است. حتی اگر ایده او به نظر جالب نیاید، باید این امکان وجود داشته باشد تا خودش آن را پیاده سازی کند تا نتیجه حاصله را به طور ملموس درک کند.

در او استرس و حس رقابت ایجاد نکند، ناامید کننده و باعث ایجاد احساسات منفی در کودک نباشد

این نکته که اگر ایده و اثری که خلق کرده مورد تمسخر قرار گیرد و یا از نتیجه کارش به نوعی بترسد؛ این فکر در او ایجاد شود که اگر نتیجه مطلوبی به دست نیاورد، یک بازنده است و راه رسیدن به موفقیت را نیافته، باعث ایجاد احساسات منفی در کودک شده و او را سرخورده می کند. این امر موجب می شود که او در موقعیت های سخت زندگی نتواند از تمام تمرکز خود بهره گیرد و برای پیدا کردن راه حل تلاشی نکرده و خود را یک بازنده همیشگی تصور کند. همچنین ایجاد حس رقابت در کودک سبب می شود تا او صرفا برای بهتر بودن تلاش کند و اهمیت کمتری به اصل موضوع بدهد. اما مهمتر از بهتر بودن، داشتن حس رضایتمندی او از کارش و بالا رفتن اعتماد به نفس اوست؛ برنده شدن در مسابقه حس خوبی برای او خواهد داشت، اما در صورت باختن، او تمام اعتماد به نفس خود را از دست می دهد و حس منفی شکست او را ناامید کرده و از حرکت رو به جلو باز می دارد.

حس مورد احترام بودن را به او انتقال دهد

از همان ابتدای کودکی باید مورد احترام بودن را به گونه ای به او القا کنیم تا بداند وجود او به عنوان یک شخصیت حقیقی ارزشمند و مورد اهمیت است. مورد احترام بودن کودک سبب می شود تا او اعتماد به نفس لازم برای تصمیم گیری و مواجهه با سختی ها و گذر از بحران را به دست بیاورد.

حس طنز او را تقویت کند و خنده بر لبانش جاری سازد

شادی یکی از مهمترین عوامل ایجاد حس رضایت خاطر در انسان هاست؛ بازی و سرگرمی که لبخند به لب کودک بنشاند و طنز مطلوبی داشته باشد، او را برای ادامه راه ترغیب می کند و باعث می شود هورمون های شادی در بدن او فعال شوند و این خود یکی از راه های حفظ سلامتی و بهبود سبک زندگی اوست.

کودک را گمراه و سردرگم نکند

ایجاد کنجکاوی در کنار گویا بودن و هدایت کودک به مسیر درست سبب رسیدن به مطلوب ترین نتیجه شده و سرانجام داشتن حس رضایت و کسب موفقیت را ممکن می سازد. اما اگر بسیار پیچیده بوده و او را سردرگم کند و موجب شود او نتواند راه درست را تشخیص دهد، بازهم حس ناتوانی را در او ایجاد کرده و کودک ناامید شده و خود را بازنده تصور می کند.

اجازه اشتباه کردن به او بدهد و او را از اشتباه نترساند

این جمله به گوش همه ما خورده است که “انسان جایز الخطاست”؛ کودک باید از ابتدا بداند، اگر در مسیر رسیدن به هدف اشتباهی انجام دهد، دلیل بر نادانی و ناتوانی او نیست. اشتباه از سمت هر فردی ممکن است رخ بدهد. در واقع در بسیاری از موارد انسان اگر اشتباه نکند تجربه کسب نخواهد کرد و گاهی راه درست را تشخیص نخواهد داد، اما این نکته هم حائز اهمیت است که کودک بیاموزد اگر اشتباهی از سوی او سر زد بار دیگر آن اشتباه را تکرار نکند، نه به این خاطر که او را از تبعات اشتباهش بترساند، بلکه بخاطر اینکه ممکن است او را از هدف دور کند.
این ها مهمترین نکاتی است که در ساختن و ایجاد بازی و سرگرمی باید رعایت شود تا خلاقیت کودک به درستی پرورش یابد و او را برای ورود به مراحل بعدی آماده سازد.

اشتراک گذاری

دیدگاهتان را بنویسید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

3 رتبه برتر